Przepisy i prawo - Restaumatic https://www.restaumatic.com/blog/przepisy-i-prawo/ Thu, 16 Apr 2026 09:52:28 +0000 pl-PL hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.0.2 https://restaumatic-blog-uploads.s3.amazonaws.com/uploads/2018/06/restlogo-ico-1.png Przepisy i prawo - Restaumatic https://www.restaumatic.com/blog/przepisy-i-prawo/ 32 32 Jak wygenerować certyfikat KSeF i dodać go do Panelu Restauratora? (with ENG translation) https://www.restaumatic.com/blog/jak-wygenerowac-certyfikat-ksef-i-dodac-go-do-panelu-restauratora/ Tue, 24 Mar 2026 13:23:49 +0000 https://www.restaumatic.com/blog/?p=11845 KSeF zacznie obowiązywać już od 1 kwietnia. Aby wszystko działało zgodnie z przepisami, już teraz dodaj certyfikat KSeF do Panelu Restauratora. Dzięki temu możliwe będzie automatyczne przesyłanie faktur. W tym artykule pokażemy Ci, jak krok po kroku wygenerować certyfikat i dodać go do systemu. Na początku znajdziesz krótką instrukcję wideo, a poniżej szczegółowy poradnik ze …

Przeczytaj całość "Jak wygenerować certyfikat KSeF i dodać go do Panelu Restauratora? (with ENG translation)"

The post Jak wygenerować certyfikat KSeF i dodać go do Panelu Restauratora? (with ENG translation) appeared first on Restaumatic.

]]>
KSeF zacznie obowiązywać już od 1 kwietnia. Aby wszystko działało zgodnie z przepisami, już teraz dodaj certyfikat KSeF do Panelu Restauratora. Dzięki temu możliwe będzie automatyczne przesyłanie faktur.

W tym artykule pokażemy Ci, jak krok po kroku wygenerować certyfikat i dodać go do systemu. Na początku znajdziesz krótką instrukcję wideo, a poniżej szczegółowy poradnik ze zdjęciami.

ENG: KSeF will be mandatory starting from April 1st. To ensure everything works in compliance with the regulations, add your KSeF certificate to the Restaurateur Panel now. This will allow automatic invoice submission.

In this article, we will show you step by step how to generate the certificate and add it to the system. First, you will find a short video tutorial, followed by a detailed guide with images.

Instrukcja wideo

ENG: Video tutorial

Jak wygenerować certyfikat KSeF?

ENG: How to generate a KSeF certificate?

1. Zaloguj się do KSeF.

Aby wygenerować certyfikat KSeF należy wejść na stronę ap.ksef.mf.gov.pl i zalogować się za pomocą Profilu Zaufanego lub podpisu kwalifikowanego. Po zalogowaniu możesz wygenerować certyfikat.

ENG: Log in to KSeF.

To generate a KSeF certificate, go to ap.ksef.mf.gov.pl and log in using your Trusted Profile or a qualified signature. After logging in, you can generate the certificate.

ksef-logowanie

2. Wygeneruj certyfikat.

Aby wygenerować certyfikat:

  • Przejdź do zakładki Certyfikaty.
  • Kliknij Wnioskuj o certyfikat.

ENG: Generate the certificate

  • Go to the Certificates tab.
  • Click Apply for a certificate.
ksef-wnioskuj-o-certyfikat
  • Uzupełnij pola Nazwa certyfikatu oraz hasło.
  • Kliknij Generuj.

ENG:

  • Fill in the Certificate name and password fields.
  • Click Generate.
generowanie-klucza-i-wniosku-o-wydanie-certyfikatu


3. Po kliknięciu przycisku otrzymasz klucz prywatny (plik o rozszerzeniu .key). Zapisz go – będzie potrzebny do dodania certyfikatu w Panelu Restauratora.

ENG: After clicking the button, you will receive a private key (file with .key extension). Save it – it will be needed to add the certificate to the Restaurateur Panel.

4. Następnie zaznacz opcję Uwierzytelnianie w systemie KSeF i kliknij Wyślij wniosek o wydanie certyfikatu. Powinieneś zostać przekierowany na widok „W realizacji”.

ENG: Then, select the 'Authentication in the KSeF system’ option and click 'Submit request for certificate issuance.’ You should be redirected to the 'In progress’ view.

ksef-przesylanie-wniosku-o-certyfikat

5. Po krótkiej chwili Twój certyfikat powinien być gotowy do pobrania (plik o rozszerzeniu .crt). Pobierz go.

ENG: After a short moment, your certificate should be ready for download (file with .crt extension). Download it.

ksef-pobieranie-certyfikatu

Jak dodać certyfikat do Panelu Restauratora?

ENG: How to add the certificate to the Restaurant Panel?

1. Przejdź do Panelu Restauratora i wejdź w Ustawienia. Następnie przewiń stronę na sam dół, aż zobaczysz sekcję KSeF. Kliknij Przejdź do dodania certyfikatów.

ENG: 1. Go to the Restaurant Panel and open Settings. Then scroll to the bottom of the page until you see the KSeF section. Click Go to add certificates.

panel-restauratora-dodawanie-certyfikatu

2. Dodawanie certyfikatów:

  • W pierwszym polu wgraj plik z rozszerzeniem .key.
  • W drugim polu wgraj plik z rozszerzeniem .crt.
  • W ostatnim polu wpisz hasło do klucza prywatnego.
  • Po uzupełnieniu wszystkich pól kliknij Zapisz.

ENG: Adding certificates:

  • In the first field, upload the .key file.
  • In the second field, upload the .crt file.
  • In the last field, enter the private key password.
  • After filling in all fields, click Save.
panel-restauratora-dodawanie-certyfikatu

Gratulacje. Certyfikat KSeF został poprawnie dodany do systemu.

ENG: Done! Your KSeF certificate has been successfully added to the system.

Przeczytaj także: KSeF w gastronomii – o czym muszą wiedzieć restauratorzy?

Potrzebujesz pomocy? Skontaktuj się z nami.

ENG: Need help? Contact us.

📞 Numer telefonu: +48 732-081-111
✉ E-mail: contact@restaumatic.com
🔗 Facebook: https://www.facebook.com/Restaumatic

The post Jak wygenerować certyfikat KSeF i dodać go do Panelu Restauratora? (with ENG translation) appeared first on Restaumatic.

]]>
Praktyki gastronomiczne – co należy wiedzieć przed przyjęciem praktykanta do restauracji? https://www.restaumatic.com/blog/praktyki-gastronomiczne-co-nalezy-wiedziec-przed-przyjeciem-praktykanta-do-restauracji/ Tue, 17 Mar 2026 14:13:00 +0000 https://www.restaumatic.com/blog/?p=9937 Planujesz przyjąć praktykanta do swojej restauracji? Sprawdź, co musisz wiedzieć, zanim zaprosisz ucznia na praktyki gastronomiczne. Poznaj najważniejsze przepisy i korzyści, jakie może przynieść dobrze zorganizowany program praktyk. Jakie przepisy regulują przyjmowanie praktykantów w gastronomii? Praktyki zawodowe to forma nauki, dzięki której uczniowie zdobywają doświadczenie w realnych warunkach pracy. Zasady ich organizacji określa Rozporządzenie Ministra …

Przeczytaj całość "Praktyki gastronomiczne – co należy wiedzieć przed przyjęciem praktykanta do restauracji?"

The post Praktyki gastronomiczne – co należy wiedzieć przed przyjęciem praktykanta do restauracji? appeared first on Restaumatic.

]]>
Planujesz przyjąć praktykanta do swojej restauracji? Sprawdź, co musisz wiedzieć, zanim zaprosisz ucznia na praktyki gastronomiczne. Poznaj najważniejsze przepisy i korzyści, jakie może przynieść dobrze zorganizowany program praktyk.

Jakie przepisy regulują przyjmowanie praktykantów w gastronomii?

Praktyki zawodowe to forma nauki, dzięki której uczniowie zdobywają doświadczenie w realnych warunkach pracy. Zasady ich organizacji określa Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 22 lutego 2019 roku o praktycznej nauce zawodu. Dotyczy ono uczniów szkół branżowych, techników i szkół policealnych.

To ważne!
Celem praktyk zawodowych jest umożliwienie wykorzystania oraz rozwinięcia zdobytej wiedzy i umiejętności w rzeczywistych warunkach pracy.

Organizacja praktyk w gastronomii wiąże się z konkretnymi obowiązkami. Trzeba zadbać o bezpieczeństwo, przestrzeganie zasad BHP oraz kwestie formalne. Poniżej wyjaśniamy najważniejsze kwestie, które warto znać.

Regulacje BHP

Każda restauracja przyjmująca praktykantów musi przestrzegać norm bezpieczeństwa i higieny pracy, aby zagwarantować, że młodzi pracownicy będą pracować w warunkach minimalizujących ryzyko wypadków.

Przepisy BHP są kluczowe dla organizacji praktyk w restauracji. W praktyce oznacza to, że każdy praktykant musi zostać zaznajomiony z:

  • instrukcjami BHP obowiązującymi w lokalu,
  • procedurami postępowania w sytuacjach awaryjnych,
  • zasadami bezpiecznego korzystania z urządzeń gastronomicznych i narzędzi kuchennych.

Wymagania formalne

Przed rozpoczęciem praktyk, pracodawca musi spełnić szereg wymagań. Do jego obowiązków należy m.in.:

  • zapewnienie odpowiednio przystosowanego stanowiska pracy,
  • przygotowanie programu praktyk zgodnego z obowiązującymi przepisami,
  • wyznaczenie opiekuna praktyk – może to być pracodawca lub wyznaczony pracownik, który będzie nadzorował postępy i rozwój praktykanta (warto o to zadbać już na etapie planowania listy stanowisk w gastronomii),
  • sporządzenie umowy o praktyki oraz wsparcie w prowadzeniu dziennika praktyk.
WymaganieOpisPrzykład zastosowania
Bezpieczne stanowisko pracyPrzestrzeganie norm BHP, regularne szkoleniaWyposażenie kuchni w gaśnice, instrukcje BHP w widocznym miejscu
Program praktykSzczegółowy plan działań, harmonogram, cele szkolenioweTygodniowy plan obejmujący szkolenie z obsługi kasy fiskalnej, przygotowanie posiłków, zarządzanie magazynem
Opiekun praktykWyznaczenie doświadczonego pracownika odpowiedzialnego za praktykantów, np. managera restauracjiSenior szef kuchni prowadzi codzienne konsultacje i monitoruje postępy praktykanta
DokumentacjaUmowa o praktyki i dziennik praktykSporządzenie umowy, wsparcie praktykanta w prowadzeniu dziennika praktyk
Tabela 1. Kluczowe obowiązki pracodawcy

Dziennik praktyk

Dziennik praktyk to narzędzie dokumentujące przebieg praktyk w restauracji. Dokument ten ułatwia rejestrowanie zadań, osiągnięć i postępów praktykanta. Jego prowadzenie jest niezbędne zarówno dla oceny jakości odbywanych praktyk, jak i do celów formalnych. Dziennik praktyk pozwala na:

  • rejestrowanie przebiegu praktyk i dokumentowanie osiągnięć praktykanta,
  • monitorowanie postępów i identyfikowanie obszarów wymagających dodatkowego wsparcia,
  • zapewnienie przejrzystości i transparentności między pracodawcą a praktykantem.
Opiekun praktyk gastronomicznych pokazuje praktykantom jak przygotować danie.

Restaurator a praktyki gastronomiczne – umowa i obowiązki

Ministerstwo Edukacji Narodowej określa, że praktyki zawodowe odbywają się na podstawie umowy między szkołą (czyli dyrektorem) a pracodawcą, który zgadza się przyjąć uczniów na praktyki. W przypadku zajęć praktycznych, w celu przygotowania zawodowego, stosuje się również umowę o pracę zawieraną między młodocianym a pracodawcą – to rozwiązanie zalecane przez MEN

W kontekście praktyk w restauracji istotne jest rozróżnienie między umową o praktyki a innymi formami zatrudnienia, takimi jak umowa o pracę czy umowa zlecenie. Umowa o praktyki charakteryzuje się kilkoma ważnymi cechami:

  • Cel umowy – umowa o praktyki ma przede wszystkim umożliwić zdobycie praktycznej wiedzy i doświadczenia, jej celem nie jest bezpośrednie zatrudnienie.
  • Brak obowiązku wynagrodzenia – w zależności od ustaleń, praktyki mogą być nieodpłatne lub częściowo wynagradzane, gdyż wynagrodzenie nie stanowi głównego motywatora tego typu umów.
  • Czas trwania – umowy o praktyki mają ściśle określony czas trwania, który jest zgodny z harmonogramem nauki w danym ośrodku edukacyjnym.

Co powinna zawierać umowa o praktyki gastronomiczne?

Przygotowując umowę o praktyki w restauracji, warto uwzględnić następujące elementy:

  • Zakres obowiązków – w umowie musi znaleźć się dokładny opis zadań i obowiązków praktykanta, informacja o zakresie szkolenia oraz wsparcia merytorycznego.
  • Czas trwania praktyk – konieczne jest precyzyjne określenie okresu, w którym praktykant będzie uczestniczył w programie. Należy też opisać ewentualną możliwość przedłużenia praktyk, jeżeli zostanie to uzgodnione przez obie strony.
  • Wynagrodzenie – dokument musi zawierać informację o ewentualnym wynagrodzeniu lub innych formach gratyfikacji, a także określać zasady rozliczeń i termin wypłaty, o ile są przewidziane.
  • Postanowienia dotyczące ubezpieczenia – konieczne jest też zamieszczenie informacji o ochronie ubezpieczeniowej podczas trwania praktyk oraz określenie, czy opłata za polisę leży po stronie pracodawcy, czy praktykanta.
  • Zasady rozwiązania umowy – dokument musi jednoznacznie określać warunki, na jakich umowa może zostać rozwiązana przez którąkolwiek ze stron, a także opisywać procedury informowania o zakończeniu współpracy.

To ważne!
Przygotowując dokumentację prawną, pamiętaj o zasadach określonych w Rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z 22 lutego 2019 roku dotyczącym praktycznej nauki zawodu. 

Praktykantka w restauracji.

Jakie umiejętności pozwalają zdobyć praktyki w gastronomii?

Praktyki w gastronomii umożliwiają zdobycie wielu umiejętności, które są niezbędne do efektywnej pracy w branży. Ich zakres zależy w dużej mierze od zawodu, do którego przyucza się praktykant. Do najważniejszych kompetencji należą:

  • umiejętności kulinarne, np. przygotowywanie potraw według standardów restauracji, obsługa nowoczesnego sprzętu kuchennego;
  • obsługa klienta, np. profesjonalna komunikacja z gośćmi, rozwiązywanie problemów oraz budowanie pozytywnej atmosfery w lokalu;
  • zarządzanie restauracją, np. planowanie zamówień i kontrola stanów magazynowych, organizacja pracy zespołu;
  • obsługa narzędzi cyfrowych, które są wykorzystywane w codziennej pracy, np. nowoczesne systemy POS;
  • znajomość zasad BHP, np. możliwość zapoznania się z procedurami BHP oraz umiejętność reagowania w sytuacjach awaryjnych.

Porozmawiajmy o systemie POS dla Twojej restauracji!
📞 +48 732-081-111

W ramach praktyk gastronomicznych warto zapewnić praktykantom możliwość uczestnictwa w dodatkowych szkoleniach, zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych. Przykładowe formy wsparcia to:

  • warsztaty kulinarne prowadzone przez nagradzanego szefa kuchni,
  • sesje szkoleniowe z obsługi klienta i technik sprzedaży,
  • kursy organizowane przez renomowane szkoły gastronomiczne,
  • udział w targach branżowych oraz konferencjach tematycznych.

Korzyści dla restauracji z przyjmowania osób na praktyki

Zatrudnienie praktykantów w restauracji może być bardzo korzystne. Młodzi adepci zawodu pomagają w codziennej pracy, a przy okazji restauracja zyskuje dobrą opinię i świeże pomysły. Zobacz najważniejsze zalety wynikające z przyjmowania praktykantów do restauracji:

  • Wsparcie w pracy – praktykanci pomagają w codziennych zadaniach, co odciąża stałych pracowników i poprawia organizację pracy.
  • Świeże spojrzenie – młodzi ludzie często mają ciekawe, nowoczesne pomysły. Znają nowe trendy i technologie, które mogą pomóc np. w marketingu czy organizacji pracy.
  • Dobry wizerunek – restauracja, która przyjmuje praktykantów, pokazuje, że wspiera młodych i dba o ich rozwój. To buduje pozytywny obraz firmy.
  • Współpraca ze szkołami – dobre relacje z lokalnymi szkołami i technikami sprzyjają budowaniu pozytywnego wizerunku i zaufania do marki.
Praktykant w restauracji przypatruje się pracy kucharza.

Praktyki gastronomiczne – podsumowanie

Podsumowując, praktyki gastronomiczne są niezwykle ważnym elementem rozwoju zawodowego w branży restauracyjnej. Dzięki nim praktykanci zdobywają cenne umiejętności kulinarne, poznają zasady obsługi klienta, a także uczą się zarządzania restauracją i przestrzegania przepisów BHP. Z kolei restauratorzy czerpią korzyści zarówno merytoryczne, jak i praktyczne, wdrażając nowe technologie i usprawniając codzienne procesy. 


Kluczowe informacje:

  • Zawodowe praktyki gastronomiczne regulowane są przez rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 22 lutego 2019 roku i obejmują uczniów szkół branżowych, techników oraz szkół policealnych.
  • Każda restauracja przyjmująca praktykantów musi przestrzegać przepisów prawnych i regulacji BHP. 
  • Pracodawca musi zapewnić odpowiednie warunki pracy, przygotować szczegółowy program praktyk, wyznaczyć opiekuna praktyk oraz zadbać o właściwą dokumentację w postaci umowy oraz dziennika praktyk.
  • Umowa o praktyki powinna precyzyjnie określać zakres obowiązków, czas trwania, ewentualne wynagrodzenie oraz zasady ubezpieczenia.
  • Dziennik praktyk to niezbędne narzędzie umożliwiające monitorowanie postępów praktykanta i wprowadzenie ewentualnych modyfikacji w programie stażu.

Chcesz, by Twoja restauracja działała jeszcze sprawniej? Sprawdź, jak możemy Ci w tym pomóc. Restaumatic oferuje nowoczesne rozwiązania, które automatyzują obsługę zamówień i pozwalają skupić się na tym, co najważniejsze – zarządzaniu restauracją. Skontaktuj się z nami i zobacz, jak możemy wspierać Twój biznes na co dzień.

📞 Numer telefonu: +48 732-081-111
✉ E-mail: contact@restaumatic.com
🔗 Facebook: https://www.facebook.com/Restaumatic

The post Praktyki gastronomiczne – co należy wiedzieć przed przyjęciem praktykanta do restauracji? appeared first on Restaumatic.

]]>
KSeF w gastronomii – o czym muszą wiedzieć restauratorzy? https://www.restaumatic.com/blog/ksef-w-gastronomii-o-czym-musza-wiedziec-restauratorzy/ Mon, 26 Jan 2026 14:13:11 +0000 https://www.restaumatic.com/blog/?p=11560 KSeF wkracza do polskich restauracji i zmienia sposób, w jaki wystawiamy i odbieramy faktury. Dobrze przygotowana restauracja uniknie chaosu przy kasie i w księgowości. Warto poznać zasady systemu i korzystać z narzędzi, które ułatwiają codzienną pracę zespołu. Co to jest KSeF i czy dotyczy Twojej restauracji? Krajowy System e-Faktur, w skrócie KSeF, to centralna platforma …

Przeczytaj całość "KSeF w gastronomii – o czym muszą wiedzieć restauratorzy?"

The post KSeF w gastronomii – o czym muszą wiedzieć restauratorzy? appeared first on Restaumatic.

]]>
KSeF wkracza do polskich restauracji i zmienia sposób, w jaki wystawiamy i odbieramy faktury. Dobrze przygotowana restauracja uniknie chaosu przy kasie i w księgowości. Warto poznać zasady systemu i korzystać z narzędzi, które ułatwiają codzienną pracę zespołu.

Co to jest KSeF i czy dotyczy Twojej restauracji?

Krajowy System e-Faktur, w skrócie KSeF, to centralna platforma Ministerstwa Finansów służąca do wystawiania, odbierania i przechowywania faktur w formacie elektronicznym. Wszystkie dokumenty trafiają do jednej bazy, co zastępuje tradycyjne faktury papierowe czy PDF.

Jeśli Twoja restauracja wystawia faktury dla firm, np. na catering, eventy czy obsługę B2B, będziesz musiał korzystać z systemu KSeF. Dodatkowo, nawet jeśli sprzedajesz głównie klientom indywidualnym, od 1 lutego 2026 roku faktury kosztowe od dużych dostawców będą dostępne tylko w systemie. To jasno pokazuje, że system KSeF w praktyce obejmie każdą restaurację, niezależnie od jej wielkości czy profilu działalności.

Harmonogram wdrażania KSeF w gastronomii – kluczowe terminy

Wdrożenie KSeF w gastronomii, podobnie jak w innych branżach, odbywa się etapami, co daje czas na przygotowanie lokalu i przeszkolenie zespołu.

  • Już od 1 lutego 2026 roku obowiązek korzystania z systemu obejmuje duże przedsiębiorstwa, a restauracje muszą odbierać faktury od największych dostawców, takich jak hurtownie czy firmy energetyczne.
  • 1 kwietnia 2026 roku system stanie się obowiązkowy dla większości restauracji, barów i kawiarni, w tym małych i średnich firm oraz jednoosobowych działalności gospodarczych.
  • Do końca 2026 roku najmniejsze podmioty mogą korzystać z uproszczenia – jeśli miesięczna sprzedaż poza KSeF nie przekroczy 10 000 zł, faktury można wystawiać tradycyjnie, a po przekroczeniu limitu obowiązek obejmuje już wszystkie kolejne dokumenty.
  • Od 1 stycznia 2027 roku obowiązek obejmie najmniejsze lokale, a paragony z NIP do 450 zł przestaną funkcjonować jako pełnoprawne dokumenty księgowe.

Jak KSeF wpłynie na pracę restauracji?

Wprowadzenie KSeF zmienia codzienną pracę restauracji na trzech poziomach: technologicznym, procesowym i obsługi klienta. System wymusza automatyzację, ścisłą weryfikację danych oraz jasny podział odpowiedzialności w zespole.

Uprawnienia i zarządzanie dostępem do KSeF w restauracji

Właściciel musi jasno określić, kto i w jakim zakresie będzie miał dostęp do systemu. W praktyce oznacza to nadanie odpowiednich uprawnień pracownikom – jedni będą mogli wystawiać faktury, inni jedynie je przeglądać, a menedżer i właściciel może zarządzać dostępami wszystkich użytkowników.

W lokalach z większą liczbą pracowników warto wprowadzić centralny sposób nadawania uprawnień w systemie KSeF i wykorzystywać generowane tam tokeny. Dzięki temu pracownicy korzystają z jednego narzędzia do autoryzacji faktur, co ułatwia zarządzanie dostępami i minimalizuje ryzyko pomyłek podczas obsługi dokumentów.

Alternatywą jest certyfikat imienny, powiązany z konkretnym PESEL-em, który daje większą kontrolę nad tym, kto wystawia faktury. Trzeba jednak pamiętać, że przy zwolnieniach lub zmianach kadrowych konieczne jest odebranie dostępu w systemie, aby zachować bezpieczeństwo danych i zgodność z procedurami.

Porozmawiajmy o systemie POS dla Twojej restauracji!
📞 +48 732-081-111

Wystawianie faktur w KSeF – co zmienia się przy kasie?

Wyobraź sobie typową sytuację w Twojej restauracji. Do kasy podchodzi klient i mówi: „Poproszę fakturę na firmę”.

  1. Kelner lub manager od razu sięga po terminal i otwiera system POS zintegrowany z KSeF. Można także korzystać z bezpłatnych narzędzi przygotowanych przez Ministerstwo Finansów.
  2. W systemie należy wprowadzić dane firmy i informacje o sprzedanych produktach. Następnie system przekazuje fakturę do KSeF, gdzie dokument otrzymuje unikatowy numer identyfikacyjny oraz generowane jest UPO (Urzędowe Poświadczenie Odbioru).
  3. W tym momencie personel może przekazać klientowi wizualizację faktury lub wydruk z kodem QR, który pozwala sprawdzić dokument w systemie. Jeśli system POS jest dobrze zintegrowany z KSeF, większość tych kroków odbywa się automatycznie, a kelner lub manager tylko potwierdza poprawność danych.

To ważne!
Od 1 kwietnia nasz system RePOS będzie działać zgodnie z przepisami Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF).

A co, gdy KSeF chwilowo nie działa? W trybie offline personel wydaje tymczasowe potwierdzenie transakcji, a faktura otrzyma numer dopiero po ponownym połączeniu z systemem. Tak przygotowana procedura pozwala uniknąć chaosu przy kasie i zapewnia, że klient otrzyma dokument w pełni zgodny z przepisami.

Przeczytaj także: Jak wygenerować certyfikat KSeF i dodać go do Panelu Restauratora?

Odbieranie faktur zakupowych – nowa rutyna managera

W systemie KSeF faktura od dostawcy może pojawić się nawet dopiero po otrzymaniu zamówienia. Dostawca przekaże jedynie dokument WZ lub potwierdzenie wydania towaru. Dlatego codzienne logowanie do KSeF i weryfikacja nowych dokumentów stanie się kluczową rutyną. Manager lub wyznaczona osoba odpowiada za odbiór i sprawdzenie zgodności faktur kosztowych z dostawą. Warto również monitorować powtarzające się błędy, aby w porę korygować procedury lub szkolić personel.

Do codziennych obowiązków managera warto wprowadzić zatem prostą listę kontrolną:

  • regularne pobieranie faktur kosztowych z KSeF,
  • sprawdzanie zgodności danych z faktycznie przyjętym towarem,
  • zgłaszanie i korygowanie błędów zgodnie z procedurą,
  • utrzymanie porządku w bazie kontrahentów, aby uniknąć odrzucenia dokumentów.

KSeF nie musi wprowadzać chaosu do codziennej pracy restauracji – kluczowe jest trzymanie się ustalonych procedur i przetestowanie wszystkich scenariuszy wcześniej. W razie wątpliwości warto konsultować się ze specjalistami, aby proces fakturowania był bezpieczny i bezproblemowy zarówno dla personelu, jak i dla klientów.

Więcej informacji na temat Krajowego Systemu e-Faktur znajdziesz na stronie https://ksef.podatki.gov.pl/.

Korzyści i zagrożenia wynikające z KSeF dla restauracji

Wdrożenie KSeF w gastronomii niesie ze sobą szereg praktycznych korzyści. Wszystkie faktury kosztowe trafiają do jednej bazy, co ułatwia kontrolę wydatków i planowanie budżetu. Dzięki centralnemu systemowi kończy się problem zagubionych dokumentów – każdy faktura jest dostępna w systemie niezależnie od wersji papierowej. Dodatkowo, skraca się czas oczekiwania na zwrot VAT, a współpraca z biurem rachunkowym staje się prostsza, bo księgowy może samodzielnie pobierać dokumenty z systemu KSeF.

Z drugiej strony, system wprowadza pewne wyzwania. Trzeba pilnować terminów wysyłki faktur, w trybie offline obowiązują dodatkowe procedury, a problemy techniczne mogą wpływać na codzienną pracę restauracji. W początkowym okresie funkcjonowania systemu procedury mogą jeszcze ewoluować, dlatego warto przygotować personel na różne scenariusze i przetestować wszystkie procesy wcześniej.

Zarządzaj fakturami sprawnie dzięki Restaumatic

KSeF może usprawnić pracę Twojej restauracji, jeśli wykorzystasz do tego odpowiednie narzędzia. Nasz system RePOS i integracje pomagają automatyzować wystawianie faktur, kontrolę kosztów i współpracę z biurem rachunkowym, minimalizując ryzyko błędów. Skontaktuj się z nami, a pokażemy, jak wprowadzenie KSeF może stać się proste i wygodne dla całego zespołu.

📞 Numer telefonu: +48 732-081-111
✉ E-mail: contact@restaumatic.com
🔗 Facebook: https://www.facebook.com/Restaumatic

The post KSeF w gastronomii – o czym muszą wiedzieć restauratorzy? appeared first on Restaumatic.

]]>
Stawki VAT w gastronomii w 2026 roku https://www.restaumatic.com/blog/stawki-vat-w-gastronomii-jaki-vat-na-uslugi-gastronomiczne/ Fri, 23 Jan 2026 12:32:00 +0000 https://www.restaumatic.com/blog/?p=5622 Stawki VAT w gastronomii mają istotny wpływ na ostateczne ceny dań, które są serwowane w lokalach. Ostatnie lata przyniosły kilka istotnych zmian w zakresie wartości podatkowych dotyczących branży gastronomicznej. A zatem, jakie są aktualne stawki VAT 2026 dla restauracji? Przeczytaj poniższy artykuł i zdobądź kluczowe informacje na ten temat! VAT w gastronomii Podatek to wynikające …

Przeczytaj całość "Stawki VAT w gastronomii w 2026 roku"

The post Stawki VAT w gastronomii w 2026 roku appeared first on Restaumatic.

]]>
Stawki VAT w gastronomii mają istotny wpływ na ostateczne ceny dań, które są serwowane w lokalach. Ostatnie lata przyniosły kilka istotnych zmian w zakresie wartości podatkowych dotyczących branży gastronomicznej. A zatem, jakie są aktualne stawki VAT 2026 dla restauracji? Przeczytaj poniższy artykuł i zdobądź kluczowe informacje na ten temat!

VAT w gastronomii

Podatek to wynikające z ustawy podatkowej świadczenie pieniężne przekazywane na rzecz Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego (np. gminy). Ma charakter publicznoprawny, nieodpłatny, przymusowy oraz bezzwrotny1

Zgodnie z tą zasadą lokale gastronomiczne muszą doliczać do ceny swoich produktów i świadczeń podatek od towarów i usług (VAT).

Rozliczanie podatku VAT restauracji.

Jakie stawki VAT powinni mieć na uwadze restauratorzy?

Podatek VAT w gastronomii można sprowadzić do modelu, w którym:

  • podstawową stawką jest 23%,
  • istnieją wybrane produkty obłożone stawką preferencyjną 5 i 8%.

5% VAT obejmuje gotowe produkty i dania, które zostały przeznaczone do sprzedaży bezpośredniej i nie są powiązane z żadnymi dodatkowymi usługami zapewnionymi przez lokal gastronomiczny. Będą to więc produkty zapakowane np. próżniowo. 

Uwaga: tej stawki nie można stosować do produktów, których zawartość alkoholu przekracza 1,2%. 

Stawka VAT 5% obejmuje:

  • mięsa i produkty z podrobów,
  • artykuły mleczne i jaja,
  • warzywa, owoce i orzechy,
  • wyroby cukiernicze,
  • żywność homogenizowaną,
  • pieczywo z długim terminem zdatności do spożycia.

Druga stawka, 8% VAT, obejmuje usługi gastronomiczne, w przypadku których dochodzi do dodatkowej usługi zapewnianej przez restaurację czy bar. Będą to więc sytuacje, w których przewidziana jest np. obsługa kelnerska. Stawkę 8% stosuje się z wyłączeniem napojów. 

Stawka VAT 8% obejmuje:

  • usługi gastronomiczne,
  • przygotowywanie i podawanie posiłków,
  • usługi cateringowe (z wyłączeniem napojów alkoholowych i bezalkoholowych).

Podstawowa stawka 23% dotyczy pozostałych usług gastronomicznych i obejmuje napoje – w tym ich przygotowanie oraz podanie. VAT na kawę wynosi właśnie 23%, podobnie jak w przypadku herbaty, wody mineralnej, napojów gazowanych czy alkoholi. Stawką 23% należy objąć też sprzedaż produktów i usług, w przypadku których wykorzystywane są krewetki, małże, homary, ośmiornice, kawior i przetwory na ich bazie

Pamiętajmy, że przepisy podatkowe mogą się zmieniać. Dlatego należy regularnie analizować tabele VAT dla gastronomii i być na bieżąco z najnowszymi informacjami dotyczącymi podatków. Taki nadzór umożliwia wybór korzystnych rozwiązań przy ich rozliczaniu i skorzystanie ze stosownych ulg.

Jeśli wiemy, jaki VAT na konkretne produkty i usługi obowiązuje w gastronomii, to możemy lepiej zaplanować wydatki czy inwestycje w lokalu. Wiedza dotycząca nowych stawek podatkowych może nas też uchronić przed popełnieniem błędów w sprawozdaniach księgowych. W tym kontekście kluczową rolę odgrywa system POS, który nie tylko usprawnia codzienną sprzedaż, ale także ułatwia rozliczenia z księgowością.

Porozmawiajmy o systemie RePOS dla Twojej restauracji!
📞 +48 732-081-111

Sprzedaż dań i posiłków – towar czy usługa gastronomiczna?

Prawidłowe naliczenie podatku VAT w gastronomii jest szczególnie ważne w kontekście tego, czy dany lokal wpisuje na dokumencie sprzedaży towar, czy usługę. Tak więc to po stronie sprzedawcy powstaje konieczność wskazania, czy ma on do czynienia ze sprzedażą towaru w formie posiłku, czy szerszym ujęciem w formie świadczenia usługi gastronomicznej. 

Jak należy je rozumieć? Usługa gastronomiczna to proces, w którym dochodzi do przygotowania oraz podania posiłków gościom w lokalu. Przyjmuje się, iż zapewnić mogą ją podmioty, które prowadzą działalność produkcyjno-handlową, tzn. przetwarzają produkty tak, by stworzyć z nich posiłki dostarczane klientom. Jednocześnie zapewniają obsługę klientów, dokonując formalnej sprzedaży potraw, napojów i innych towarów handlowych. 

Jak należy wobec tego rozumieć towar? Będzie to gotowy produkt przygotowany do sprzedaży na wynos i konsumpcji poza lokalem, w którym go przygotowano. Za gotowe produkty Ministerstwo Finansów w interpretacji ogólnej z 2016 r. wskazuje posiłki i dania „składające się z co najmniej dwóch różnych składników (z wyjątkiem przypraw), mrożonych, w puszkach, słoikach, pakowanych próżniowo lub przy pomocy innych technologii opakowań”.

Naliczanie podatku VAT, a co za tym idzie wybór stawki VAT to elementy, które należy przemyśleć już na etapie rozpoczynania własnego biznesu gastronomicznego. Kwestie podatkowe powinny stanowić ważny punkt biznesplanu restauracji.

Księgowa pracująca nad podatkami restauracji.

Nowy podatek w gastronomii – od kiedy i ile wynosi?

Produkty, które do 31 marca 2024 r. były objęte 0% stawką podatku VAT, zostały (od 1 kwietnia 2024 r.) opodatkowane VAT-em w wysokości 5 %.

Co to dokładnie oznacza? Ministerstwo Finansów podjęło decyzję, że taka zmiana obejmie produkty wymienione w załączniku nr 10 do ustawy o VAT, z wyłączeniem klasyfikowanych usług związanych z wyżywieniem według Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług w grupowaniu PKWiU 56.

Jakie produkty spożywcze obejmuje nowa stawka VAT?

Nowa stawka 5% VAT obejmuje produkty, takie jak:

  • mięso,
  • ryby,
  • przetwory mięsne i rybne,
  • mleko,
  • produkty mleczarskie,
  • jaja,
  • miód naturalny,
  • orzechy,
  • warzywa,
  • owoce,
  • przetwory warzywne i owocowe,
  • tłuszcze zwierzęce,
  • tłuszcze roślinne jadalne,
  • zboża i przetwory ze zbóż,
  • pieczywo,
  • mleko modyfikowane dla niemowląt,
  • środki dietetyczne specjalnego przeznaczenia medycznego.

Nowe stawki VAT w gastronomii zaczęły obowiązywać od początku kwietnia 2024 roku. W związku z taką zmianą restauratorzy powinni mieć na uwadze, że prowadzenie restauracji obecnie generuje nieco większe koszty. 

Stawka podatku VAT w gastronomii zależy od tego, czy dany lokal wpisuje na dokumencie sprzedaży towar, czy usługę.

Podatek VAT od sprzedaży posiłków i dań – od czego zależy?

W 2026 r. stawki VAT na gotowe posiłki i dania oferowane w formule sprzedaży – np. przez bar serwujący zapiekanki – uzależnione są ściśle od tego, jak zostało to zakwalifikowane w kontekście podatkowym.

W grę wchodzą dwie opcje, czyli działalność jako:

  • świadczenie usług związanych z wyżywieniem,
  • sprzedaż gotowych produktów przeznaczonych do spożycia po obróbce termicznej. 

Przyjmując wariant pierwszy i sprzedaż produktów tworzonych w punkcie gastronomicznym – np. handel wspomnianymi podgrzewanymi zapiekankami – należy stosować 8% stawkę VAT, co reguluje art. 41 ustawy o podatku od towarów i usług. 

Wartość ta może być niższa. Jeśli sprzedawany towar to produkt paczkowany i przeznaczony do samodzielnego przyrządzenia, opodatkowanie może wynosić 0%. Zgodnie z art. 146 ustawy o VAT objąć można tak towary oznaczone kodem CN19, czyli m.in. przetwory zbożowe, skrobiowe i mleczne oraz pieczywa cukiernicze. 

Pamiętajmy, że kwalifikacja podatkowa może znacząco wpływać na wysokość naliczanego podatku od sprzedaży posiłków i dań. Będzie więc on ściśle uzależniony od formuły przygotowania, zapakowania czy wymogu obróbki cieplnej potraw. 

Stąd tak istotne jest, by bardzo dokładnie i precyzyjnie przeanalizować poszczególne grupy produktowe. Nieocenioną pomoc w ustaleniu zaopatrzenia w porozumieniu z biurem księgowym stanowi menadżer lokalu. Warto, aby osoba zatrudniona na tym stanowisku miała odpowiednie kompetencje zawodowe i cechy charakteru.

Stawki VAT w gastronomii – podsumowanie

Znajomość stawek VAT w gastronomii jest kluczowa dla prawidłowego zarządzania naszym lokalem. Wiedza o obowiązujących zmianach podatkowych stanowi bowiem podstawę do właściwego prowadzenia księgowości w restauracji.

Analizując, jakie są stawki VAT w gastronomii w 2026 r., należy niewątpliwie zwrócić uwagę na ich ścisłe uzależnienie od typu zapewnianego produktu lub – w przypadku restauracji – usługi. Kluczowe znaczenie odgrywa m.in. ustalenie stanu produktów – np. to, czy dania przygotowane zostały do spożycia w lokalu, czy serwowane są w formie produktów zapakowanych próżniowo do konsumpcji poza miejscem zakupu. 

VAT od sprzedaży dań i posiłków powiązany został z ich rodzajem: produkty, które są nieprzetworzone, objęto stawką 5%, ale w przypadku serwowania ich w restauracjach i lokalach gastronomicznych – wysokością 8%, gdy pozostałe towary sięgają już 23%. 

W przypadku usługi kompleksowej – np. organizacji imprezy lub kolacji – stosuje się regulację dla usługi gastronomicznej w postaci 8% VAT. Wyjątkiem są napoje wykorzystywane w ramach powyższej usługi – w ich przypadku należy użyć stawki podatkowej VAT 23%. 

Przydatny będzie również RePOS od Restaumatic, który usprawnia proces fiskalizacji i fakturowania. RePOS automatyzuje wprowadzanie danych fiskalnych, co pozwala na szybkie wystawianie faktur, zmniejszając czas poświęcony na procedury księgowe. Dzięki integracji z popularnymi drukarkami fiskalnymi, takimi jak Posnet, Novitus i Elzab, RePOS minimalizuje ryzyko błędów i przyspiesza proces fakturowania, co pozwala restauratorom skupić się na obsłudze klientów. Dowiedz się więcej!

📞 Numer telefonu: +48 732-081-111
✉ E-mail: contact@restaumatic.com
🔗 Facebook: https://www.facebook.com/Restaumatic


1. https://www.gov.pl/attachment/324e403d-fb0c-4a42-ae6c-e86adc20b0f7

The post Stawki VAT w gastronomii w 2026 roku appeared first on Restaumatic.

]]>
Jaki VAT obowiązuje na kawę i herbatę w restauracji? https://www.restaumatic.com/blog/jaki-vat-obowiazuje-na-kawe-i-herbate-w-restauracji/ Thu, 22 Jan 2026 10:57:00 +0000 https://www.restaumatic.com/blog/?p=9533 Rozliczanie podatku VAT w gastronomii bywa skomplikowane, zwłaszcza gdy chodzi o napoje. Czy kawa i herbata serwowane w restauracji podlegają jednej stawce VAT? A może zależy to od formy podania napoju? Wyjaśniamy, jak prawidłowo naliczać VAT na kawę i herbatę w restauracji. Jakie są stawki VAT na kawę w restauracji? W Polsce mamy trzy podstawowe …

Przeczytaj całość "Jaki VAT obowiązuje na kawę i herbatę w restauracji?"

The post Jaki VAT obowiązuje na kawę i herbatę w restauracji? appeared first on Restaumatic.

]]>
Rozliczanie podatku VAT w gastronomii bywa skomplikowane, zwłaszcza gdy chodzi o napoje. Czy kawa i herbata serwowane w restauracji podlegają jednej stawce VAT? A może zależy to od formy podania napoju? Wyjaśniamy, jak prawidłowo naliczać VAT na kawę i herbatę w restauracji.

Jakie są stawki VAT na kawę w restauracji?

W Polsce mamy trzy podstawowe stawki VAT: 5%, 8% i 23%. Każda z nich dotyczy różnych kategorii produktów czy usług i każda z nich ma swoje zastosowanie w gastronomii. Dlatego sytuacja podatkowa nie zawsze jest oczywista podczas rozliczania VAT-u w restauracji, zwłaszcza w przypadku napojów takich jak kawa czy herbata. Wobec tego restauratorzy często zastanawiają się, jaka obowiązuje stawka podatku na kawę w różnych sytuacjach i jak prawidłowo go rozliczyć, skoro nie każdy gorący napój w restauracji jest objęty takim samym VAT-em. Tę zawiłą sytuację najłatwiej wytłumaczyć na konkretnym przykładzie.

Pani Marta prowadzi kawiarnię w centrum miasta. Sprzedaje w niej różne rodzaje kawy, które można wypić zarówno na miejscu, jak i zakupić na wynos. Stawki VAT w przypadku różnych transakcji kształtują się następująco:

1. Kawa sprzedawana na miejscu – 23% VAT.

2. Kawa na wynos – również 23% VAT.

3. Kawa jako element zestawu (np. obiadowego, deserowego) – 8% VAT, ale wyłącznie, gdy jest ona częścią większego posiłku.

4. Paczkowana kawa ziarnista lub mielona na sprzedaż – 23% VAT.

Więcej o podatkach przeczytasz w naszym wpisie „Stawki VAT w gastronomii w 2026 roku”. 

Kawa i herbata w restauracji.

Czy stawka VAT zmienia się w zależności od formy serwowania kawy i herbaty?

Kawa, herbata, soki i napoje gazowane objęte są stawką 23% VAT, niezależnie od tego, czy klient spożyje je na miejscu w lokalu, czy zakupi na wynos.

Jenak w pewnych sytuacjach podatek VAT na kawę może ulec zmianie. Dotyczy to sprzedaży w zestawach. Zdajemy sobie sprawę, że takie wyjątki nastręczają trudności zwłaszcza tym przedsiębiorcom, którzy dopiero niedawno zdecydowali się na otwarcie restauracji i nie wszystkie podatkowe niuanse zostały już przez nich rozpoznane. Dlatego także w tym przypadku wyjaśnimy to, opisując konkretną sytuację.

Klient zamawia w restauracji zestaw śniadaniowy, na który składa się kanapka i kawa. Gorący napój jest w tym przypadku integralną częścią zestawu, wobec czego VAT na całość wynosi 8%. Podobna sytuacja dotyczy herbaty – jeśli jest serwowana jako osobny napój, obowiązuje stawka 23%, ale w ramach zestawu może podlegać 8% VAT.

Jeśli w menu restauracji napój jest częścią zestawu śniadaniowego czy obiadowego, podlega opodatkowaniu na poziomie 8% VAT.

Jak prawidłowo rozliczać VAT za kawę w gastronomii?

Właściwe naliczanie VAT-u to kluczowy element prowadzenia działalności gastronomicznej. Błędnie naliczony podatek może skutkować kontrolą w restauracji z urzędu skarbowego i nałożeniem kar. Jak więc zapobiegać ryzyku niewłaściwego naliczenia VAT-u? 

Przede wszystkim warto stosować system POS, który pomoże zminimalizować ryzyko błędnego naliczenia VAT-u przez Twoich pracowników. Systemy sprzedażowe pozwalają na przypisywanie odpowiednich stawek VAT podczas dodawania poszczególnych pozycji w menu. Kelner, wybierając poszczególne pozycje z menu do rachunku klienta, nie musi zastanawiać się, jaka stawka podatku powinna zostać naliczona w tym konkretnym przypadku. 

Pamiętaj jednak, że prawidłowe rozliczenie VAT jest niezwykle ważne i w razie jakichkolwiek wątpliwości należy skonsultować się z księgowym lub doradcą podatkowym. Krótka rozmowa ze specjalistą pomoże uniknąć błędów w rozliczeniach i potencjalnych kar skarbowych.

Porozmawiajmy o systemie POS dla Twojej restauracji!
📞 +48 732-081-111

VAT na kawę ziarnistą i kawę rozpuszczalną

Jeśli w swojej kawiarni sprzedajesz także paczkowaną kawę ziarnistą lub mieloną do parzenia w domu, obowiązuje na nią stawka 23% VAT. Nie ma tutaj wyjątków – zawsze podlega pełnej stawce podatku. Podobna sytuacja ma miejsce z herbatą pakowaną – ona również podlega 23% VAT. Produkty te, mimo że nie są napojami w chwili sprzedaży, nadal są klasyfikowane jako produkty spożywcze objęte wyższą stawką podatkową.

Jak uniknąć problemów z VAT-em w gastronomii?

Używanie systemu POS i ewentualne wyjaśnienie wątpliwości z doradcą podatkowym z pewnością ograniczą ryzyko błędnego naliczenia VAT-u w restauracji. Jednak niezwykle istotne jest też przeszkolenie personelu. Pracownicy powinni wiedzieć, jakie stawki VAT obowiązują na konkretne produkty, aby unikać błędów w paragonach i potrafić wytłumaczyć dociekliwym klientom, dlaczego został naliczony akurat taki podatek. 

Kawa jako osobny napój zawsze jest objęty 23% VAT.

VAT za kawę i herbatę w restauracji – podsumowanie

Prowadzenie gastronomii wiąże się z wieloma wyzwaniami, a właściwe rozliczanie VAT na kawę i herbatę to jedno z nich. Znajomość przepisów i umiejętne zarządzanie podatkami może pomóc w optymalizacji kosztów i uniknięciu nieprzyjemnych konsekwencji finansowych.


Kluczowe informacje:

  • Kawa i herbata jako osobne napoje zawsze są objęte 23% VAT, niezależnie od tego, czy są serwowane na miejscu, na wynos czy w dostawie.
  • Gdy napój jest częścią zestawu w restauracji (np. zestawu śniadaniowego czy obiadowego), może podlegać 8% VAT.
  • Paczkowana herbata oraz kawa ziarnista i mielona podlegają stawce 23% VAT.
  • Sprzedaż kawy i herbaty na wynos nie zmienia stawki VAT – nadal wynosi ona 23%.
  • Aby unikać błędów, warto inwestować w systemy sprzedażowe i konsultować ewentualne niejasności się z doradcą podatkowym.
  • Stawka VAT na herbatę jest identyczna jak na kawę – 23% przy sprzedaży jako osobny produkt, 8% w zestawie.

Pamiętaj, że jako Restaumatic dostarczamy sprawdzony system POS dla restauracji, który nie tylko pomoże Ci zmniejszyć ryzyko niewłaściwego naliczenia VAT-u przez pracowników, ale też zapewni szereg przydatnych funkcjonalności. Porozmawiajmy o tym, jak możemy Ci pomoc rozwinąć Twój biznes gastronomiczny!

📞 Numer telefonu: +48 732-081-111
✉ E-mail: contact@restaumatic.com
🔗 Facebook: https://www.facebook.com/Restaumatic

The post Jaki VAT obowiązuje na kawę i herbatę w restauracji? appeared first on Restaumatic.

]]>
HACCP w gastronomii – zasady i przepisy w restauracji w 2026 roku https://www.restaumatic.com/blog/haccp-w-gastronomii-zasady-i-przepisy-w-restauracji/ Wed, 21 Jan 2026 13:52:00 +0000 https://www.restaumatic.com/blog/?p=5617 HACCP stanowi jeden z fundamentów prowadzenia działalności gastronomicznej. Zgodność z przepisami tego systemu i rygorystyczne przestrzeganie jego wytycznych to gwarancja prowadzenia biznesu bez zastrzeżeń ze strony sanepidu. Jakie zasady HACCP należy wziąć pod uwagę podczas prowadzenia lokalu? O jakich procedurach trzeba pamiętać? Sprawdź 7 zasad HACCP i aktualne przepisy obowiązujące w restauracjach w 2026 roku! …

Przeczytaj całość "HACCP w gastronomii – zasady i przepisy w restauracji w 2026 roku"

The post HACCP w gastronomii – zasady i przepisy w restauracji w 2026 roku appeared first on Restaumatic.

]]>
HACCP stanowi jeden z fundamentów prowadzenia działalności gastronomicznej. Zgodność z przepisami tego systemu i rygorystyczne przestrzeganie jego wytycznych to gwarancja prowadzenia biznesu bez zastrzeżeń ze strony sanepidu. Jakie zasady HACCP należy wziąć pod uwagę podczas prowadzenia lokalu? O jakich procedurach trzeba pamiętać? Sprawdź 7 zasad HACCP i aktualne przepisy obowiązujące w restauracjach w 2026 roku!

Czym jest HACCP w gastronomii?

Tajemniczo brzmiący HACCP jest skrótem, który pochodzi od angielskiego określenia: hazard analysis and critical control points. Można go uznać więc za systemowe zestawienie punktów i analiz dotyczących potencjalnych zagrożeń i krytycznych punktów kontroli – odnosi się to ogólnego zarządzania bezpieczeństwem oraz higieną żywnościową. 

W rezultacie system HACCP stanowi podstawowy zbiór zasad, jakich przestrzegać muszą firmy z kilku sektorów takich jak:

  • gastronomia,
  • produkcja i przetwórstwo, 
  • dystrybucja i sprzedaż – hurtowa i detaliczna.

Co więcej, założenia HACCP są kluczowe również dla branż, które stosują serwowanie posiłków i ich przygotowywanie – to np. sektor eventowy czy edukacyjny (szkoły, przedszkola, żłobki). 

Czy HACCP jest obowiązkowy?

Tak, HACCP jest obowiązkowy. Restauratorzy w Polsce muszą respektować zasady tego systemu od 1 stycznia 2006 r. Wtedy to zostały wprowadzone obligatoryjne przepisy dotyczące higieny środków spożywczych. 

Firma, która zakłada działalność związaną z przygotowywaniem produktów gastronomicznych lub serwowaniem posiłków, musi otrzymać zgodę sanepidu w zakresie obróbki żywności. Ten zatwierdza m.in. wdrożenie HACCP jako potwierdzenia odpowiedniej jakości działań ze strony podmiotu odpowiedzialnego za realizację zadań. 

Pobieranie próbek żywności

Co wchodzi w skład HACCP lokalu gastronomicznego? 

Zasady HACCP są precyzyjnie określone przez rozporządzenia Parlamentu Europejskiego z 29.05.2004 r. Zakładają one monitorowanie stanu żywności pod kątem czynników biologicznych, fizycznych i chemicznych. Dotyczy to produkcji, magazynowania oraz obrotu i dystrybucji materiałów żywnościowych. 

Takie działania mają na celu ujednolicenie i zapewnienie bezpieczeństwa w ramach procesów produkcji, magazynowania oraz obrotu towarami żywnościowymi.

7 zasad HACCP w gastronomii

Rozróżniamy 7 zasad HACCP, które powinien znać każdy restaurator. Są to:

  1. Analiza zagrożeń 

Podczas analizy zagrożeń należy uwzględnić wszelkie czynniki, które mogą prowadzić do niebezpiecznych sytuacji, takich jak zanieczyszczenia biologiczne, chemiczne i fizyczne. Zagrożenie może stwarzać obecność bakterii, alergeny, substancje toksyczne czy obce przedmioty (np. szkło czy metal).

  1. Określenie krytycznych punktów kontroli (CCP)

Krytyczne Punkty Kontroli HACCP – zwykle określane jako CCP (ang. Critical Control Point) – to kluczowe momenty, w których żywność jest najbardziej narażona na zagrożenia. Punkty te wymagają ścisłej kontroli. 

CCP obejmuje odbiór żywności od dostawcy, przechowywanie w chłodni, obróbkę termiczną oraz wydanie potraw. 

  1. Ustanowienie kryteriów monitorowania

Ustanowienie kryteriów monitorowania w ramach HACCP w gastronomii polega na określeniu dokładnych parametrów, które muszą być spełnione, aby uznać, że procesy produkcji żywności są bezpieczne. 

Kryteria te obejmują: temperaturę, czas, pH, poziomy wilgotności oraz inne istotne wskaźniki wpływające na bezpieczeństwo żywności. 

  1. Opracowanie procedur monitorowania

Opracowanie tego rodzaju procedur obejmuje stworzenie szczegółowych instrukcji dotyczących sposobu, w jaki kryteria monitorowania mają być sprawdzane i rejestrowane. 

W gastronomii wiąże się to z określeniem tego, kto będzie odpowiedzialny za taki nadzór, jakie narzędzia będą używane tym procesie, a także jak często zostaną przeprowadzone kontrole. Ważny jest również sposób (metoda) dokumentowania wyników takich audytów.

  1. Ustanowienie działań korekcyjnych

Ujednolicenie działań i pełna korekta (np. procesu przetwarzania żywności) ułatwia dostosowanie lokalu do obowiązujących przepisów.

Osoba odpowiedzialna za kontrolę limitu krytycznego musi dokładnie wiedzieć, co robić w momencie jego przekroczenia. W tym przypadku nie ma miejsca na dowolne interpretacje – zasady muszą być jednoznaczne. To niezbędne, aby system HACCP w restauracji był realizowany prawidłowo. 

  1. Ustanowienie procedur weryfikacji

W ramach tej zasady HACCP powinniśmy ocenić efektywność systemu i sprawdzić, czy Krytyczne Punkty Kontrolne zostały prawidłowo określone. Musimy też uwzględnić wszelkie nowe potrawy w menu, które mogą wymagać dodatkowych środków ostrożności. 

Opracowanie systemu HACCP dla gastronomii rzadko obywa się bez konieczności wprowadzania zmian. Jego regularne kontrole i modyfikacje są niezwykle ważne – zwłaszcza na początku wdrażania. 

  1. Dokumentacja i przechowywanie danych

Ostatnia zasada HACCP jest kluczowa – chociażby względu na kontrole sanepidu. Nie wystarczy respektować przepisów i norm. Musimy mieć „namacalne” dowody na ich przestrzeganie, aby uniknąć ewentualnych kar. 

Dokumentacja jest również niezbędna przy wdrażaniu nowych pracowników oraz dyscyplinowaniu całego zespołu poprzez regularne aktualizacje ważnych informacji.

To ważne!
Dane dotyczące HACCP należy przechowywać przez okres 5 lat.

Zasady HACCP zostały szczegółowo określone w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego z 29.05.2004 r.

Zmiany w gastronomii – dyrektywa plastikowa

Ustawa SUP wprowadziła istotne zmiany w gastronomii od 1 lipca 2024 r. Nowe przepisy obejmują głównie pobieranie opłat od używania jednorazowych produktów w lokalach gastronomicznych. 

W myśl dyrektywy plastikowej restauracje są zobowiązane do pobierania opłat od konsumentów za: 

  • kupno produktów jednorazowego użytku, które służą do pakowania żywności lub napojów,
  • opłat za żywność i napoje umieszczane w opakowania jednorazowego użytku. 

Opłata za zakup tych artykułów wynosi:

  • 0,20 zł – w przypadku kubków na napoje, w tym ich pokrywek i wieczek;
  • 0,25 zł – w przypadku pojemników na żywność – m.in. pudełek (z pokrywką lub bez) – stosowanych w celu umieszczania w nich żywności1.

Dyrektywa SUP nakłada więc na restauratorów obowiązek doliczania wymienionych kwot do ceny dania, które sprzedają na wynos w opakowaniach jednorazowych. 

Ponadto została zakazana sprzedaż artykułów plastikowych, takich jak:

  • sztućce,
  • kubki,
  • słomki do napojów,
  • mieszadełka,
  • talerze.

Nie możemy też stosować w lokalach gastronomicznych opakowań do przechowywania żywności na wynos, które są wykonane z polistyrenu ekspandowanego (styropianu). Dlaczego tak się dzieje? Styropian to materiał, którego rozkład trwa bardzo długo. Wywiera negatywny wpływ na środowisko naturalne – zanieczyszcza je. Dyrektywa plastikowa ma na celu ograniczenie używania opakowań wykonanych z tego materiału.

Księga HACCP w gastronomii – wzór

Jak już wiadomo, księga HACCP to szczegółowy dokument, który opisuje wszystkie procedury i działania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa żywności w danym przedsiębiorstwie. 

Taka dokumentacja musi zawierać dane właściciela restauracji, opis struktury lokalu oraz informacje o polityce jakości. 

Wszystkie zapisy dot. newralgicznych punktów HACCP powinny znajdować się w prowadzonej przez podmiot księdze. To zestawienie informacji obejmujących m.in.:

  • wyniki temperatury kontrolowanej w urządzeniach chłodniczych i odpowiedzialnych za mrożenie produktów – powinny być one zapisywane minimum raz na dobę, 
  • rejestr stanu urządzeń i maszyn – wnioski pokontrolne dotyczące sprawności działania oraz zgodności z przepisami np. pod kątem przeglądów, modernizacji i usług serwisowych, 
  • informacje dot. odnotowanych anomalii,
  • kontrolę obecności gryzoni i innych szkodników,
  • dane dot. częstotliwości oczyszczania pomieszczeń oraz urządzeń i przeprowadzanych dezynfekcji.

W prawidłowo prowadzonej księdze HACCP powinny znaleźć się trzy kluczowe rozdziały dotyczące:

  • informacji o firmie (cele, zadania do realizacji, układ organizacyjny),
  • danych dot. dobrej praktyki produkcyjnej (GMP), czyli planu lokalu, systemów zaopatrzenia w media, procedur reklamacyjnych i logistycznych, 
  • danych dobrej praktyki higienicznej (GHP), czyli np. zasad usuwania odpadów, analizy czystości  czy weryfikacji obecności szkodników. 

Prawidłowo opracowana księga HACCP musi również precyzować zakresy zadań pracowników, prezentować schematy technologiczne oraz identyfikować zagrożenia. Powinna również zaprezentować, w jaki sposób działa system monitorowania anomalii w zakresie CCP. Oprócz prowadzenia zapisów należy zwrócić uwagę również na załączniki, które powinny stanowić integralną część księgi HACCP. 

Niezależnie od typu prowadzonej działalności i tego, czy odpowiedzialny jest za nią zakład produkcyjny, czy restauracja, uzupełnianie zapisów w niej jest obowiązkiem. Ignorowanie wymogów HACCP podlega karze grzywny. 

Księga HACCP to szczegółowy dokument, który opisuje wszystkie procedury i działania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa żywności w danym przedsiębiorstwie.

Analiza zagrożeń i krytyczny punkt kontroli – prowadzenie samodzielne czy zlecenie na zewnątrz? 

Księga HACCP może być przygotowana i prowadzona samodzielnie przez pracowników danej firmy. Jeśli prowadzenie takiej księgi okaże się zbyt pracochłonne i wymagające, warto wspomóc pracę restauracji i odciążyć personel za pomocą funkcjonalnego systemu RePOS.

Inne rozwiązanie stanowi zlecenie prac w tym zakresie zewnętrznemu podmiotowi specjalizującemu się w zakresie HACCP. 

Należy zwrócić uwagę na różnorodność potrzeb – diametralnie inna księga HACCP będzie w przypadku zakładu produkcyjnego, a inna dla restauracji czy niewielkiego biznesu, zapewniającego kawę na wynos. 

Certyfikat HACCP dla gastronomii

Certyfikat systemu HACCP dla gastronomii to dokument potwierdzający, że właściciel danego lokalu przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny dotyczące przechowywanej żywności. 

Jak wiadomo, zapewnienie właściwego poziomu bezpieczeństwa serwowanej żywności jest obligatoryjne dla każdego restauratora i wynika z zasad HACCP. Przedmiotowy certyfikat stanowi dodatkowe potwierdzenie, że produkty, z których są przygotowywane dania, pochodzą z pewnego źródła i podawanie ich klientom nie niesie ze sobą ryzyka związanego np. z rozprzestrzenianiem się chorób. Taki dokument podkreśla szczególną troskę restauracji o jakość jedzenia proponowanego gościom. 

Choć certyfikat HACCP nie jest obowiązkowy, to warto zastanowić się nad jego wyrobieniem. Dzięki niemu zyska wizerunek naszego lokalu, a goście otrzymają gwarancję, że serwowane dania są w pełni bezpieczne. W ten sposób możemy również skutecznie zachęcić klientów do odwiedzin i złożenia zamówień. 

Podsumowanie 

HACCP należy postrzegać jako system, który zapewnia właściwy poziom bezpieczeństwa produkowanej i serwowanej żywności. Prowadzenie zapisów i ich analizowanie jest kluczowe w sytuacji, gdy dochodzi do problemów – np. zatrucia pokarmowego. W takiej sytuacji analiza HACCP przyspiesza proces weryfikacji źródła anomalii i szybkie przeciwdziałanie. 

Trzeba też podkreślić, że kontrola sanepidu może obejmować sprawdzenie systemu HACCP w lokalu gastronomicznym. W razie wykrycia nieprawidłowości organ ma prawo nałożyć na restaurację stosowną karę.

Choć HACCP postrzegany jest głównie przez pryzmat oczekiwań formalnych ze strony sanepidu, należy zauważyć, że jest korzystny także dla zakładu czy restauracji. Może on bowiem szybko i sprawnie wykazać, że np. pewien element nie stanowi ogniwa odpowiedzialnego za dany problem. 

Wysoki standard w zakresie HACCP przekłada się też na redukcję kosztów i zwiększone zaufanie ze strony klientów. Warunkiem skuteczności jest prawidłowe i cykliczne prowadzenie dokumentacji HACCP.

📞 Numer telefonu: +48 732-081-111
✉ E-mail: contact@restaumatic.com
🔗 Facebook: https://www.facebook.com/Restaumatic

1. https://www.gov.pl/web/klimat/zmiany-wynikajace-z-dyrektywy-sup-od-1-lipca-2024-r

The post HACCP w gastronomii – zasady i przepisy w restauracji w 2026 roku appeared first on Restaumatic.

]]>
Piwo bezalkoholowe w restauracji – przepisy i praktyczne wskazówki dla gastronomi https://www.restaumatic.com/blog/piwo-bezalkoholowe-w-restauracji-przepisy-i-praktyczne-wskazowki-dla-gastronomi/ Mon, 19 Jan 2026 16:34:34 +0000 https://www.restaumatic.com/blog/?p=11534 Jeszcze kilka lat temu piwo bezalkoholowe w restauracji było dodatkiem „na wszelki wypadek”. Dziś coraz częściej jest świadomym wyborem gości i pojawia się w kartach restauracji jako pełnoprawna pozycja w menu. Klienci szukają alternatyw bez alkoholu, ale z pełnym smakiem – i oczekują, że znajdą je również w pizzerii czy food trucku. Dla restauratorów to …

Przeczytaj całość "Piwo bezalkoholowe w restauracji – przepisy i praktyczne wskazówki dla gastronomi"

The post Piwo bezalkoholowe w restauracji – przepisy i praktyczne wskazówki dla gastronomi appeared first on Restaumatic.

]]>
Jeszcze kilka lat temu piwo bezalkoholowe w restauracji było dodatkiem „na wszelki wypadek”. Dziś coraz częściej jest świadomym wyborem gości i pojawia się w kartach restauracji jako pełnoprawna pozycja w menu. Klienci szukają alternatyw bez alkoholu, ale z pełnym smakiem – i oczekują, że znajdą je również w pizzerii czy food trucku. Dla restauratorów to szansa na dodatkową sprzedaż bez formalnych ograniczeń związanych z alkoholem. Warto więc wiedzieć, na jakich zasadach można sprzedawać piwo bezalkoholowe w restauracji.

Dlaczego klienci coraz częściej wybierają w restauracji piwo bezalkoholowe?

Piwo bezalkoholowe przestało być wyborem „z konieczności”. Dla wielu gości to świadoma decyzja. Dotyczy to kierowców, osób pracujących w ciągu dnia, klientów dbających o zdrowie czy po prostu tych, którzy nie piją alkoholu, ale lubią smak piwa. Goście więc oczekują dziś alternatyw, które pozwalają im cieszyć się posiłkiem bez kompromisów.

Z punktu widzenia gastronomii piwo bez alkoholu pozwala zwiększyć sprzedaż napojów także w godzinach lunchowych i podczas spotkań, gdzie alkohol nie jest pożądany. Klient, który normalnie zamówiłby wodę lub napój gazowany, chętnie sięga po piwo bezalkoholowe jako „coś więcej” do posiłku. To podnosi wartość rachunku i nie wpływa negatywnie na charakter spotkania.

Czy na piwo bezalkoholowe trzeba mieć zezwolenie (koncesję)?

W przypadku piwa bezalkoholowego zezwolenie (koncesja) na jego sprzedaż nie jest wymagana, ponieważ produkt ten nie zawiera alkoholu. Oznacza to, że można je sprzedawać w restauracji nawet wtedy, gdy lokal nie posiada zezwolenia na alkohol.

Warto jednak zwrócić uwagę na oznaczenia producenta. Zgodnie z Ustawą o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi piwo określane jako „bezalkoholowe” musi mieć faktycznie do 0,5% alkoholu. Tylko w takim przypadku sprzedaż nie podlega przepisom dotyczącym alkoholu. Dlatego tak ważne jest, aby w menu i na stronie internetowej restauracji jasno wskazywać dokładną zawartość alkoholu.

Możliwość sprzedaży piwa bezalkoholowego bez konieczności pozyskania zezwolenia (zwanego potocznie koncesją) to dla restauratora spore ułatwienie. Piwo bezalkoholowe można wprowadzić do oferty bez dodatkowych formalności, a jednocześnie poszerzyć kartę napojów o produkt, który odpowiada na aktualne potrzeby klientów. Jeśli oferta jest opisana rzetelnie i zgodnie z rzeczywistością, sprzedaż piwa bezalkoholowego nie wiąże się z dodatkowymi obowiązkami administracyjnymi.

Zobacz także: Cofnięcie koncesji na alkohol w restauracji.

Jak wprowadzić piwo bezalkoholowe do menu restauracji?

Piwo bezalkoholowe w gastronomii najlepiej sprzedaje się wtedy, gdy nie jest traktowane jako „alternatywa awaryjna”. Warto umieścić je w widocznym miejscu karty, np. obok klasycznych napojów lub w sekcji piw. Konieczne jest jednak czytelne oznaczenie, które z piw dostępnych w ofercie nie zawierają alkoholu, a które są napojami alkoholowymi.

Dobrą praktyką jest rekomendowanie piwa bezalkoholowego do konkretnych dań, np. lunchowych lub wegetariańskich. Coraz więcej lokali oferuje też piwo bezalkoholowe w sprzedaży na wynos i za pośrednictwem www restauracji. To prosty sposób na zwiększenie wartości koszyka, szczególnie przy dostawach.

Wprowadzenie piwa bezalkoholowego w restauracji nie powinno komplikować pracy zespołu. Kluczowe jest aktualne menu, jasne oznaczenia i kontrola dostępności produktu. Dzięki temu obsługa nie traci czasu na wyjaśnianie szczegółów, a klienci dokładnie wiedzą, co zamawiają.

Dobrze uporządkowana karta napojów, także online, pozwala sprawnie zarządzać sprzedażą i reagować na faktyczne zainteresowanie klientów.

Co trend NoLo oznacza dla restauracji?

Popularność piwa bezalkoholowego wpisuje się w szerszy trend NoLo (No Alcohol/Low Alcohol), którego rozwój mocno wpłynął na branżę gastronomiczną. W praktyce oznacza to rosnące zainteresowanie napojami bez alkoholu, które oferują smak i „doświadczenie” znane z klasycznych produktów.

Dla restauratorów trend NoLo nie musi oznaczać rewolucji w menu. Często pierwszym i najprostszym krokiem jest właśnie dobrze dobrane piwo bezalkoholowe. To produkt znany klientom i chętnie przez nich wybierany, a przy tym łatwy do wdrożenia.

Gdy oferta rośnie, liczy się porządek i kontrola

Chcesz, aby Twoje menu, w tym piwo bezalkoholowe i inne napoje, było zawsze aktualne, czytelne i gotowe do sprzedaży także online? W Restaumatic pomagamy restauracjom uporządkować ofertę i procesy sprzedaży. Skontaktuj się z nami i zobacz, jak łatwo możesz lepiej wykorzystać potencjał swojego menu.

📞 Numer telefonu: +48 732-081-111
✉ E-mail: contact@restaumatic.com
🔗 Facebook: https://www.facebook.com/Restaumatic

The post Piwo bezalkoholowe w restauracji – przepisy i praktyczne wskazówki dla gastronomi appeared first on Restaumatic.

]]>
Jak legalnie przeprowadzić konkursy w restauracji? https://www.restaumatic.com/blog/jak-legalnie-przeprowadzic-konkursy-w-restauracji/ Fri, 17 Oct 2025 09:41:00 +0000 https://www.restaumatic.com/blog/?p=11070 Zadbaj o to, aby konkurs w Twojej restauracji był nie tylko atrakcyjny, lecz przede wszystkim w pełni legalny. Dzięki temu zyskasz zaangażowanych uczestników i wzmocnisz reputację lokalu. Postaw na jasne zasady, kreatywne zadania i przejrzystą komunikację. To najlepsza droga, aby konkurs stał się narzędziem budującym lojalność gości i zwiększającym sprzedaż. Dlaczego konkursy w restauracji muszą …

Przeczytaj całość "Jak legalnie przeprowadzić konkursy w restauracji?"

The post Jak legalnie przeprowadzić konkursy w restauracji? appeared first on Restaumatic.

]]>
Zadbaj o to, aby konkurs w Twojej restauracji był nie tylko atrakcyjny, lecz przede wszystkim w pełni legalny. Dzięki temu zyskasz zaangażowanych uczestników i wzmocnisz reputację lokalu. Postaw na jasne zasady, kreatywne zadania i przejrzystą komunikację. To najlepsza droga, aby konkurs stał się narzędziem budującym lojalność gości i zwiększającym sprzedaż.

Dlaczego konkursy w restauracji muszą być zgodne z prawem?

Konkurs organizowany w restauracji stanowi atrakcyjną formę promocji i przyciągania klientów, jednak musi być w pełni zgodny z przepisami. Polskie prawo przewiduje jasne rozróżnienie pomiędzy konkursem legalnym a loterią, która wymaga odpowiedniego zezwolenia według ustawy antyhazardowej. Brak znajomości tych regulacji może skutkować poważnymi sankcjami finansowymi oraz utratą zaufania klientów.

Dla lokali gastronomicznych promocje związane z konkursem to skuteczny sposób na budowanie relacji z gośćmi. Ważne jest jednak, aby mechanizm akcji był przejrzysty i zgodny z wymogami prawa. Informacje o zasadach powinny być dostępne dla każdego uczestnika, a wybór zwycięzcy musi opierać się na jasno określonych kryteriach.

Niewłaściwie przygotowany konkurs bywa traktowany jako gra hazardowa, jeśli rozstrzygnięcie zależy wyłącznie od przypadku. Ustawa antyhazardowa wskazuje jednoznacznie, że takie działania mogą być przeprowadzone tylko po uzyskaniu zgody i odprowadzeniu podatku od gier.

Czym różni się legalny konkurs od loterii?

Legalny konkurs opiera się na wiedzy, zręczności lub kreatywności uczestników. W tego typu działaniach zwycięża osoba, która najlepiej spełni określone warunki. Z kolei loteria to forma promocji, w której wygrana zależy wyłącznie od losowania, a udział uczestników nie wpływa na końcowy wynik.

Na gruncie prawa konkurs uznaje się za legalny, gdy ocena jest subiektywna lub merytoryczna, np. udział w quizie, wykonanie zadania kulinarnego lub dodanie recenzji restauracji. Dzięki temu zwycięzców wybiera organizator na podstawie jakości zgłoszeń, a nie przypadku.

Jeśli restauracja zdecyduje się na element losowania, wówczas dochodzi do organizacji loterii promocyjnej, która zgodnie z ustawą wymaga zezwolenia oraz rozliczenia podatkowego. Brak dopełnienia formalności grozi sankcjami i wysokimi karami.

Losowanie zwycięzcy w konkursie w restauracji.

Jakie przepisy określa ustawa antyhazardowa w gastronomii?

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. 2009 nr 201 poz. 1540) klasyfikuje gry losowe, w tym loterie promocyjne, jako działalność wymagającą zezwolenia Ministerstwa Finansów. Z tego względu konkursy restauracyjne muszą być organizowane w taki sposób, aby unikać elementów losowego rozstrzygania.

Każdy przypadek, w którym nagroda zostaje przyznana losowo spośród uczestników, mieści się w kategorii loterii promocyjnej. Organizator zobowiązany jest wtedy złożyć wniosek i uiścić opłatę w wysokości 10% wartości puli nagród. Dodatkowo uczestników obowiązuje regulamin zgodny z wymogami prawno-podatkowymi.

Restauracje, które prowadzą konkursy angażujące kreatywność klientów, np. zdjęcia potraw lub odpowiedzi na pytania, działają zgodnie z prawem i nie wchodzą w obszar regulowany przez ustawę antyhazardową. To rozwiązanie jest najczęściej wybierane przez lokale gastronomiczne, które chcą uniknąć formalnych procedur.

Jak krok po kroku zorganizować konkurs zgodny z prawem?

Aby przygotować konkurs zgodny z obowiązującymi regulacjami, należy przejść przez kilka etapów:

  1. Określić formę rywalizacji. Quiz, kreatywne zadanie lub konkurs fotograficzny.
  2. Przygotować regulamin. Powinien zawierać zasady wyboru zwycięzców, kryteria uczestnictwa, opis nagród, czas trwania konkursu i informacje o przetwarzaniu danych osobowych.
  3. Sprawdzić kryteria zwycięstwa. Wybór zwycięzcy nie może opierać się na losowaniu.
  4. Zaplanować promocję akcji w kanałach komunikacji: w lokalu, mediach społecznościowych, newsletterze.
  5. Rozliczyć podatek dochodowy w przypadku nagród przekraczających określone limity.

Poprawnie przygotowany regulamin daje bezpieczeństwo organizatorowi i uczestnikom. Przejrzystość zasad ogranicza ryzyko reklamacji i buduje pozytywny wizerunek restauracji jako podmiotu dbającego o prawo i etykę w komunikacji marketingowej.

Porozmawiajmy o stronie www dla Twojej restauracji.

Czego unikać w organizacji konkursów restauracyjnych?

Podczas przygotowania konkursu warto wystrzegać się elementów, które mogą spowodować, że cała akcja zostanie zakwalifikowana jako loteria. Najczęściej popełniane błędy to:

  • stosowanie losowania zwycięzców,
  • brak regulaminu dostępnego dla uczestników,
  • nagrody o bardzo wysokiej wartości bez wcześniejszego uregulowania podatku,
  • niejednoznaczne kryteria wyboru,
  • kopiowanie wzorców z innych konkursów bez weryfikacji zgodności z prawem.

Takie elementy mogą skutkować problemami prawnymi oraz negatywnymi opiniami klientów. Uczestnicy konkursu mają prawo oczekiwać przejrzystości, dlatego regulamin i mechanizm oceny powinny być zrozumiałe.

Jakie korzyści daje legalny konkurs restauracji?

Konkurs zorganizowany zgodnie z przepisami prawa daje restauracji przewagę konkurencyjną i pozwala budować długoterminowe relacje z klientami. Transparentne zasady budują zaufanie i wpływają pozytywnie na wizerunek marki.

Według badań konsumenckich klienci częściej angażują się w akcje, których zasady są proste i czytelne. Konkurs zgodny z prawem sprawia, że uczestnicy chętnie biorą udział i rekomendują lokal innym. To forma promocji, która wzmacnia lojalność oraz zwiększa rozpoznawalność restauracji.

Dodatkowym atutem jest możliwość zdobywania cennego contentu od klientów. Zdjęcia, opinie, przepisy czy propozycje nazw potraw to forma promocji organicznej, która przekłada się na większe zainteresowanie ofertą gastronomiczną.

Jak sprawdzić, czy konkurs w restauracji jest zgodny z prawem?

Pierwszym krokiem jest odpowiedź na pytanie, czy wybór zwycięzcy opiera się na umiejętnościach, czy na losowaniu. Jeśli decyduje przypadek, mówimy o loterii wymagającej zezwolenia. Jeśli decyduje ocena jakościowa, jest to konkurs legalny.

Dodatkowo warto zadbać o opinię prawnika lub doradcy podatkowego. To minimalizuje ryzyko błędów i daje pewność, że regulamin spełnia wszystkie wymogi.

Restauracje mogą również śledzić przykłady działań branżowych. Analiza regulaminów konkursów prowadzonych przez większe sieci gastronomiczne daje praktyczne wzorce, które można dostosować do własnych potrzeb przy zachowaniu zgodności z przepisami.

FAQ. Najczęściej zadawane pytania na temat legalności konkursów

Czy konkurs na Facebooku wymaga zezwolenia?

Nie, o ile zwycięzcy są wyłaniani na podstawie kreatywnych lub jakościowych kryteriów, a nie przez losowanie.

Czy muszę płacić podatek od nagród?

Tak, w przypadku nagród o wartości powyżej 2000 zł obowiązuje podatek w wysokości 10%. Zwykle organizator odpowiada za jego rozliczenie.

Czy losowanie voucherów wśród klientów jest zgodne z prawem?

Nie, tego typu akcja jest traktowana jako loteria promocyjna i wymaga specjalnego zezwolenia.

Jakie nagrody najlepiej sprawdzają się w konkursach?

Nagrody powiązane z ofertą restauracji, np. kolacje degustacyjne, zaproszenia dla dwojga, specjalne zestawy menu.

📞 Numer telefonu: +48 732-081-111
✉ E-mail: contact@restaumatic.com
🔗 Facebook: https://www.facebook.com/Restaumatic

The post Jak legalnie przeprowadzić konkursy w restauracji? appeared first on Restaumatic.

]]>
System kaucyjny w restauracji – co muszą wiedzieć restauratorzy? https://www.restaumatic.com/blog/system-kaucyjny-w-restauracji-co-musza-wiedziec-restauratorzy/ Mon, 06 Oct 2025 16:44:01 +0000 https://www.restaumatic.com/blog/?p=10948 Od 1 października 2025 roku w Polsce obowiązuje system kaucyjny, który obejmuje nie tylko sklepy i hurtownie, ale także gastronomię. Dla właścicieli restauracji to kolejna zmiana, do której warto dobrze się przygotować – tak, aby uniknąć niepotrzebnych kosztów i formalności. W tym artykule wyjaśniamy, czym dokładnie jest system kaucyjny w Polsce, jak działa, jakie obowiązki …

Przeczytaj całość "System kaucyjny w restauracji – co muszą wiedzieć restauratorzy?"

The post System kaucyjny w restauracji – co muszą wiedzieć restauratorzy? appeared first on Restaumatic.

]]>
Od 1 października 2025 roku w Polsce obowiązuje system kaucyjny, który obejmuje nie tylko sklepy i hurtownie, ale także gastronomię. Dla właścicieli restauracji to kolejna zmiana, do której warto dobrze się przygotować – tak, aby uniknąć niepotrzebnych kosztów i formalności. W tym artykule wyjaśniamy, czym dokładnie jest system kaucyjny w Polsce, jak działa, jakie obowiązki wprowadza ustawa i co to oznacza dla lokali gastronomicznych.

Czym jest system kaucyjny w Polsce?

System kaucyjny w Polsce to rozwiązanie, którego głównym celem jest zwiększenie poziomu recyklingu opakowań po napojach. W praktyce oznacza to, że klienci będą płacić kaucję za butelkę lub puszkę, a następnie odzyskają ją po zwrocie pustego opakowania do punktu odbioru.

Nowy polski system kaucyjny obejmuje:

  • jednorazowe butelki plastikowe (PET) do 3 litrów pojemności (kaucja 0,50 zł),
  • butelki szklane wielokrotnego użytku do 1,5 litra pojemności (kaucja 1,00 zł),
  • puszki aluminiowe i stalowe do 1 litra pojemności (kaucja 0,50 zł).

System obowiązuje od 1 października 2025 roku, ale do końca grudnia 2025 roku obowiązuje tzw. okres przejściowy, w którym lokale mogą dostosować swoje procesy do nowych wymogów.

Warto wiedzieć!
Na stronie Ministerstwa Klimatu i Środowiska znajdują się materiały do pobrania i nieodpłatnego wykorzystania. Znajdziesz je tutaj: https://www.gov.pl/web/klimat/systemkaucyjny-materialy

Plakat informacyjny Ministerstwa Klimatu i Środowiska dot. systemu kaucyjnego w Polsce.
Źródło: Materiały do pobrania Ministerstwa Klimatu i Środowiska.

System kaucyjny w gastronomii – kogo obejmuje?

Na pierwszy rzut oka mogłoby się wydawać, że system kaucyjny w gastronomii dotyczy tylko sklepów. W rzeczywistości jednak przepisy są szersze.

Co to oznacza dla restauratorów?

Wprowadzenie systemu kaucyjnego w gastronomii wiąże się z konkretnymi obowiązkami dla lokali sprzedających napoje w opakowaniach objętych kaucją. Jeśli Twoja restauracja oferuje napoje w butelkach szklanych lub plastikowych na wynos bądź w ramach dostawy, udział w systemie jest obowiązkowy – należy doliczyć kaucję do rachunku i prowadzić ewidencję opakowań.

Natomiast napoje podawane wyłącznie do konsumpcji na miejscu, nie podlegają pobieraniu kaucji. W takim przypadku restauracja zarządza opakowaniami we własnym zakresie, aby odzyskać kaucję zapłaconą wcześniej u dostawcy.

Podsumowując, system kaucyjny w gastronomii dotyczy przede wszystkim sprzedaży napojów na wynos lub w dostawie. To w przypadku takich lokali na restauratorze spoczywa najwięcej obowiązków. Większość lokali gastronomicznych, które oferują takie produkty, będzie musiała dostosować swoje procesy do nowych przepisów.

System kaucyjny – ustawa i obowiązki restauratorów

Podstawą prawną systemu kaucyjnego jest ustawa z 13 lipca 2023 r. o zmianie gospodarki opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz. U. poz. 1852). Nakłada ona na przedsiębiorców obowiązek:

  1. Pobierania kaucji od klienta przy sprzedaży napoju w opakowaniu objętym systemem.
  2. Przyjmowania w określonych sytuacjach zwrotów pustych opakowań i zwracania kaucji.
  3. Prowadzenia ewidencji wprowadzonych i odebranych opakowań.
  4. Zgłoszenia uczestnictwa w systemie do operatora, czyli wyspecjalizowanego podmiotu odpowiedzialnego za zbiórkę i rozliczenie finansowe kaucji.

Dla gastronomii oznacza to konieczność dostosowania procesów sprzedaży, w tym kas fiskalnych i systemów POS. Warto też zaplanować miejsce, w którym będą przechowywane puste butelki lub puszki do czasu ich odbioru.

Nieprzestrzeganie zasad przewidzianych w ustawie może skutkować dotkliwymi karami finansowymi. Już za sam brak umowy z operatorem grozi kara nawet do 50 tys. zł. Z kolei za niedopełnienie obowiązku pobierania kaucji na restauratora może zostać nałożona kara aż 500 tys. zł.

Jak przygotować restaurację do nowych przepisów?

Wdrożenie systemu kaucyjnego nie musi być trudne, jeśli odpowiednio zaplanujesz działania. Poniżej znajduje się lista kroków, które warto wykonać.

Sprawdź, które produkty podlegają kaucji

Przejrzyj listę napojów oferowanych w lokalu. Jeśli sprzedajesz wodę, napoje gazowane, soki czy piwo w butelkach lub puszkach, przygotuj się na obowiązek pobierania i zwracania kaucji.

To ważne!
Nie musisz wymagać paragonu przy zwrocie. Zwrot butelki należy przyjąć niezależnie od miejsca zakupu – to znaczne ułatwienie zarówno dla klientów, jak i restauracji.

Skontaktuj się z dostawcami

Ustal, jak będą wyglądały procedury odbioru opakowań i rozliczania kaucji. Część hurtowni i producentów będzie wspierać restauracje w procesie wdrażania systemu.

Dostosuj system sprzedaży

Twój system POS lub system zamówień online powinien umożliwiać doliczenie kaucji do rachunku. Jeśli korzystasz z nowoczesnych rozwiązań, takich jak np. RePOS, aktualizacja może być prosta i szybka.

Sprawdź, czy obowiązek zbierania pustych opakowań dotyczy Twojego lokalu

Obowiązek przyjmowania wszystkich rodzajów opakowań objętych systemem dotyczy jedynie lokali o powierzchni sprzedaży powyżej 200 m kw. Z kolei mniejsze lokale mogą dobrowolnie dostosować się do systemu kaucyjnego w zakresie zbierania opakowań.

To ważne!
Jeśli w małym lokalu sprzedawane są napoje w szklanych butelkach wielokrotnego użytku, to ma on obowiązek przyjmowania zwrotów tych opakowań niezależnie od powierzchni sprzedaży. To szczególnie istotne, gdyż do kategorii tej zaliczają się np. butelki po piwie. 

Przygotuj miejsce na przechowywanie opakowań

Zadbaj o osobną przestrzeń, najlepiej oznaczoną i zabezpieczoną, w której będą tymczasowo składowane butelki i puszki.

Przeszkol personel

Pracownicy muszą wiedzieć, jak prawidłowo pobierać kaucję, przyjmować zwroty i jak rozmawiać o tym z klientami. To niezwykle istotne, gdyż kaucja musi stanowić na paragonie oddzielną pozycję, która nie podlega opodatkowaniu VAT.

FAQ, czyli najczęstsze pytania restauratorów o system kaucyjny

Czy system kaucyjny obejmie też małe lokale gastronomiczne?

Tak. Jeśli wprowadzasz do obrotu napoje w opakowaniach objętych kaucją, musisz przystąpić do systemu, niezależnie od wielkości lokalu.

Czy muszę przyjmować zwroty od każdego klienta?

Tak, jeśli jesteś zarejestrowany jako punkt odbioru. Zgodnie z obowiązującymi obecnie przepisami nie możesz uzależniać zwrotu od okazania paragonu.

Co z opakowaniami po napojach sprzedawanych na miejscu?

Jeśli napój jest podawany w naczyniu wielorazowym (np. szklanka, kufel), nie pobierasz kaucji od klienta.

Czy kontrola sanepidu może sprawdzić sposób przechowywania pustych opakowań?

Tak, kontrola sanepidu może zweryfikować, czy przestrzeń magazynowa jest utrzymywana w czystości i nie stwarza zagrożenia sanitarnego. Warto więc zadbać, by miejsce przechowywania było odpowiednio wydzielone i zabezpieczone.

System kaucyjny dla gastronomii – podsumowanie

Polski system kaucyjny to krok w stronę bardziej odpowiedzialnej i ekologicznej gospodarki odpadami. Dla gastronomii oznacza to nie tylko nowe obowiązki, ale też szansę na uporządkowanie procesów związanych z obiegiem opakowań i lepsze dostosowanie się do wymogów środowiskowych.


Kluczowe informacje:

  • System kaucyjny obejmuje butelki plastikowe, szklane wielorazowe i puszki aluminiowe.
  • Restauracje sprzedające napoje w tych opakowaniach muszą pobierać i zwracać kaucję.
  • Obowiązek dotyczy lokali wprowadzających napoje do obrotu, także przy sprzedaży na wynos.
  • Należy prowadzić ewidencję opakowań i zapewnić odpowiednie miejsce na ich przechowywanie.
  • Brak dostosowania się do przepisów może skutkować surowymi karami finansowymi.

Nowy obowiązek nie musi jednak oznaczać dodatkowej biurokracji. Nasz system POS dla gastronomii jest już przygotowany do obsługi systemu kaucyjnego w restauracji. Umożliwia m.in. automatyczne doliczanie kaucji do rachunku.

To ważne!
Aby w RePOSie pojawiła się możliwość wprowadzenia zamówienia z kaucją, konieczna jest aktualizacja systemu.

Chcesz dowiedzieć się, jak RePOS może uprościć codzienną pracę Twojego lokalu? Skontaktuj się z nami, by poznać szczegóły. Pomożemy Ci wdrożyć rozwiązania gotowe na nowe przepisy.

📞 Numer telefonu: +48 732-081-111
✉ E-mail: contact@restaumatic.com
🔗 Facebook: https://www.facebook.com/Restaumatic

The post System kaucyjny w restauracji – co muszą wiedzieć restauratorzy? appeared first on Restaumatic.

]]>
Koncesja na alkohol w lokalu gastronomicznym: jak ją uzyskać? https://www.restaumatic.com/blog/koncesja-na-alkohol-w-lokalu-gastronomicznym-jak-ja-uzyskac/ Thu, 11 Sep 2025 13:53:00 +0000 https://www.restaumatic.com/blog/?p=5576 Sprzedaż napojów alkoholowych w lokalu gastronomicznym wiąże się z koniecznością uzyskania koncesji na alkohol. Jaki jest jej koszt? Od czego zależy wysokość opłat? Kto wydaje koncesję na alkohol i jakie dokumenty należy złożyć, aby ją otrzymać? O tym w naszym artykule!  Rodzaje koncesji na alkohol w gastronomii W polskim prawie istnieją trzy rodzaje koncesji na …

Przeczytaj całość "Koncesja na alkohol w lokalu gastronomicznym: jak ją uzyskać?"

The post Koncesja na alkohol w lokalu gastronomicznym: jak ją uzyskać? appeared first on Restaumatic.

]]>
Sprzedaż napojów alkoholowych w lokalu gastronomicznym wiąże się z koniecznością uzyskania koncesji na alkohol. Jaki jest jej koszt? Od czego zależy wysokość opłat? Kto wydaje koncesję na alkohol i jakie dokumenty należy złożyć, aby ją otrzymać? O tym w naszym artykule! 

Rodzaje koncesji na alkohol w gastronomii

W polskim prawie istnieją trzy rodzaje koncesji na sprzedaż alkoholu w lokalu gastronomicznym. Rozróżnienie dotyczy mocy i rodzaju serwowanych w restauracji napojów alkoholowych, które są dzielone na:

  • piwo (bez względu na zawartość alkoholu) oraz napoje zawierające do 4,5% alkoholu,
  • napoje zawierające od powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa),
  • napoje z zawartością alkoholu powyżej 18%.

Z powyższych przepisów wynika fakt, że chcąc sprzedawać w swoim lokalu różne rodzaje alkoholu (od piwa i cydru, przez wino, po wódkę), należy złożyć nie jeden, a trzy osobne wnioski o uzyskanie koncesji na alkohol. 

barman w restauracji

Jak długo obowiązuje koncesja na alkohol w restauracji?

Koncesja na alkohol nie jest nadawana bezterminowo. W przypadku sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia na miejscu – co dotyczy lokali gastronomicznych – okres ten wynosi minimum cztery lata. Po jego upływie należy ponownie starać się o uzyskanie koncesji, składając wniosek. Może również nastąpić cofnięcie koncesji na alkohol w restauracji w przypadku naruszenia określonych prawem przepisów dotyczących sprzedaży napojów alkoholowych.

Kto wydaje koncesję na alkohol dla restauracji?

Kto wydaje koncesję na alkohol? Bez względu na to, jaką drogą składa się wniosek o koncesję na alkohol – elektroniczną, listowną czy stacjonarną – jego adresatem powinien być konkretny urząd miasta, gminy lub miasta na prawach powiatu. Jego lokalizacja i adres zależy od lokalizacji restauracji, którego właściciel stara się o uzyskanie pozwolenia na sprzedaż alkoholu w lokalu gastronomicznym. Zgoda władz na sprzedaż alkoholu przy spełnieniu wszelkich regulowanych prawem warunków następuje zazwyczaj w okresie do 30 dni od złożenia wniosku wraz z dokumentacją. W wyjątkowych sytuacjach termin ten może ulec wydłużeniu do 2 miesięcy.

kieliszki w restauracji

Dokumenty wymagane do uzyskania koncesji

Uzyskanie koncesji na alkohol wiąże się z koniecznością spełnienia określonych prawem formalności i złożenia stosownej dokumentacji. Najważniejszym dokumentem jest wniosek o zezwolenie na detaliczną sprzedaż alkoholu. Restauratorzy chcący sprzedawać w swoim lokalu alkohole o rozmaitej mocy są zobligowani do złożenia trzech osobnych dokumentów. Należy zatem wystosować odrębnie wniosek o koncesję na piwo i alkohole poniżej 4,5 proc. zawartości alkoholu, wniosek o koncesję na alkohole o mocy od 4,5%  do 18% (z wyjątkiem piwa) oraz wniosek o alkohole powyżej 18% alkoholu. Dokumenty te można złożyć na trzy sposoby: elektronicznie, listownie i podczas wizyty w urzędzie.

Nie mniej ważne od złożenia wniosku o koncesję na alkohol jest również dołączona do niego dodatkowa dokumentacja potwierdzająca spełnienie wszelkich wymogów prawnych do uzyskania pozwolenia. Powinno się w niej znaleźć:

  • zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej lub odpis z KRS;
  • dokument poświadczający tytuł prawny przedsiębiorcy do lokalu gastronomicznego będącego przedmiotem wniosku (na przykład akt własności, umowa najmu);
  • pismo poświadczające pozytywną decyzję sanepidu o spełnieniu wymogów sanitarnych lokalu;
  • zgoda właściciela, użytkownika, zarządcy lub administratora budynku (w przypadku, kiedy lokal znajduje się w wielorodzinnym budynku mieszkalnym).

Ile kosztuje otrzymanie koncesji na alkohol?

Ile kosztuje koncesja na alkohol? Odpowiedź na to pytanie zależy od dwóch czynników: rodzaju sprzedawanego alkoholu oraz tego, czy już wcześniej korzystało się z koncesji jego sprzedaż. Warto też pamiętać, że opłaty za koncesję na alkohol w lokalu gastronomicznym mają charakter roczny i są wnoszone do gminy. Należy je uiścić do 31 stycznia każdego roku lub w trzech równych ratach z terminami płatności do 31 stycznia, 31 maja i 30 września danego roku kalendarzowego.

W przypadku serwowania klientom lokalu gastronomicznego napojów alkoholowych, zawierających do 4,5% alkoholu oraz piwa i napojów od 4,5% do 18% zawartości alkoholu (bez piwa) opłata za koncesję wynosi:

  • 525 zł dla przedsiębiorców rozpoczynających sprzedaż alkoholu w danej restauracji oraz tych, którzy w poprzednim roku uzyskali wartość sprzedaży mniejszą niż 37 500 zł.
  • 1,4% wartości sprzedaży w poprzednim roku dla przedsiębiorców, którzy uzyskali za zeszły rok wartość sprzedaży większą niż 37 500 zł.

W przypadku sprzedaży napojów o zawartości alkoholu powyżej 18% opłata za koncesję wynosi:

  • 2100 zł dla przedsiębiorców rozpoczynających sprzedaż alkoholu w danej restauracji oraz tych, którzy w poprzednim roku uzyskali wartość sprzedaży mniejszą niż 77 000 zł.
  • 2,7% wartości sprzedaży w poprzednim roku dla przedsiębiorców, którzy uzyskali za zeszły rok wartość sprzedaży większą niż 77 000 zł.

Sprzedaż alkoholu warto uwzględnić na etapie planowania naszego gastronomicznego biznesu. Jeśli np. chcemy otworzyć bar, to w biznesplanie lokalu powinny znaleźć się szacowane koszty związane z koncesją na alkohol.

Koncesja na alkohol w lokalu gastronomicznym – podsumowanie

Sprzedaż alkoholu w lokalu gastronomicznym wymaga uzyskania koncesji. Osobno wydawane są przy tym koncesja na piwo i napoje o mocy do 4% alkoholu, od 4,5% do 18% zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa) oraz te o zawartości przewyższającej 18% alkoholu. Od rodzaju sprzedawanych napojów alkoholowych oraz tego, czy już wcześniej się je sprzedawało, zależy koszt koncesji na alkohol. 
Zezwolenie na sprzedaż alkoholu jest ograniczone czasowo i podlega kontroli organów gminy. Niezależnie od tego lokal musi spełniać wymogi sanitarne potwierdzane przez sanepid. W przypadku lokali gastronomicznych należy odnawiać ją w okresie nie krótszym niż cztery lata od jej uzyskania przez daną jednostkę samorządu terytorialnego – urząd miasta, gminy lub miasta na prawach powiatu. Należy pamiętać, że za sprzedaż alkoholu bez koncesji grozi grzywna, wynoszącą nawet powyżej miliona złotych.

📞 Numer telefonu: +48 732-081-111
✉ E-mail: contact@restaumatic.com
🔗 Facebook: https://www.facebook.com/Restaumatic

The post Koncesja na alkohol w lokalu gastronomicznym: jak ją uzyskać? appeared first on Restaumatic.

]]>